Wakacje składkowe ZUS 2026: kto może skorzystać i jak złożyć wniosek RWS? Praktyczne wskazówki
Wakacje składkowe pozwalają przedsiębiorcy uzyskać zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Składki objęte ulgą finansuje budżet państwa. Nie trzeba zawieszać działalności: w miesiącu ulgi można normalnie pracować, osiągać przychody i wystawiać faktury.
Zwolnienie może obejmować składki na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeżeli przedsiębiorca ma obowiązek ich opłacania. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników, zleceniobiorców i inne ubezpieczone osoby. Te należności trzeba rozliczyć i opłacić normalnie.
Miesiąc objęty ulgą nie przerywa ubezpieczenia społecznego. Warto jednak pamiętać, że składki finansowane z budżetu są obliczane od najniższej podstawy właściwej dla przedsiębiorcy. Jeśli zwykle deklarujesz wyższą podstawę, w miesiącu ulgi budżet sfinansuje składki od najniższej podstawy właściwej dla Ciebie. Ich wartość może więc być niższa niż w miesiącach, w których ze swoich środków opłacasz składki od wyższej podstawy.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2026 r.?
Z ulgi może skorzystać osoba prowadząca działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG, w tym wspólnik spółki cywilnej rozliczający własne składki oraz komornik sądowy. Wspólnik spółki cywilnej składa wniosek z własnego konta płatnika w eZUS, a nie z konta spółki.
Jednym z warunków jest limit nie więcej niż 10 osób zgłoszonych do ubezpieczeń, łącznie z przedsiębiorcą. Limit sprawdza się w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku. Dla przykładu: jeśli składasz RWS w listopadzie 2026 r. na grudzień, ZUS sprawdzi zgłoszenia za październik.
Limit nie oznacza wyłącznie liczby osób pracujących jednocześnie w firmie. ZUS bierze pod uwagę osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnego w ciągu całego miesiąca, nawet jeśli umowa trwała tylko przez jego część. Wlicza się sam przedsiębiorca, pracownicy, zleceniobiorcy i osoby współpracujące. Co do zasady nie wlicza się m.in. uczniów i studentów do 26. roku życia wykonujących umowę-zlecenie, jeśli z tego tytułu nie podlegają ubezpieczeniom. ZUS wskazuje też wyjątki dotyczące osób, które nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, m.in. pobierających zasiłek macierzyński lub przebywających na urlopie wychowawczym albo bezpłatnym.
Przedsiębiorca musi ponadto podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu działalności, choćby przez jeden dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku. Zawieszenie działalności przez cały taki miesiąc poprzedzający wyklucza spełnienie tego warunku. Można natomiast złożyć wniosek w czasie zawieszenia działalności, jeśli pozostałe warunki są spełnione i działalność zostanie wznowiona w miesiącu, za który ma przysługiwać zwolnienie.
W 2026 r. warunek przychodowy jest spełniony, jeśli w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat kalendarzowych, czyli w 2024 albo 2025 r. przedsiębiorca nie osiągnął przychodu z działalności albo jego roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro. To limit przychodu, a nie dochodu. Wystarczy spełnić go w jednym z tych lat.
Obowiązuje też warunek dotyczący byłego pracodawcy. Przy wniosku składanym w 2026 r. ZUS sprawdza, czy wnioskodawca w 2025 r. oraz od początku 2026 r. do dnia złożenia wniosku nie wykonywał działalności na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w roku rozpoczęcia działalności albo w roku poprzednim wykonywał w ramach stosunku pracy te same czynności, które wchodzą aktualnie w zakres prowadzonej działalności gospodarczej.
Wakacje składkowe a pomoc de minimis
Zwolnienie jest pomocą de minimis. W przypadku ogólnego limitu przedsiębiorca może otrzymać do 300 000 euro w okresie trzech lat, z uwzględnieniem pomocy otrzymanej wcześniej. Dostępny limit musi wystarczyć na wartość składek, z których przedsiębiorca chce uzyskać zwolnienie.
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić otrzymane zaświadczenia o pomocy de minimis i dane w systemie SUDOP. We wniosku RWS trzeba podać wymagane informacje o wcześniej otrzymanej pomocy. ZUS wskazuje, że podanie jej łącznej kwoty w oświadczeniu może przyspieszyć obsługę wniosku; dołączenie zaświadczeń może skierować go do ręcznej weryfikacji.
Kiedy złożyć wniosek?
Wniosek RWS składa się w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Aby skorzystać z ulgi za grudzień 2026 r., złóż wniosek w listopadzie 2026 r. Za grudzień nie zapłacisz własnych składek objętych zwolnieniem; termin płatności składek za ten miesiąc przypada w styczniu 2027 r. Składkę zdrowotną i składki za zatrudnione osoby nadal trzeba opłacić.
Wniosek złożony w grudniu będzie dotyczył stycznia 2027 r. ZUS nie rozpatrzy wniosku złożonego dwa miesiące przed planowaną ulgą ani dopiero w miesiącu, za który ma ona przysługiwać. System automatycznie ustala miesiąc zwolnienia jako miesiąc złożenia wniosku plus jeden (na następny miesiąc); nie można wskazać innego okresu. Przed wysłaniem wniosku sprawdź więc, czy wskazany okres jest zgodny z Twoim zamierzeniem.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ma dodatkowy warunek. Aby ZUS zwolnił także z tej składki, przedsiębiorca musi podlegać temu ubezpieczeniu przez co najmniej jeden dzień zarówno w miesiącu złożenia wniosku, jak i w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. W razie niespełnienia tego warunku ZUS może przyznać zwolnienie tylko częściowo.
Czy zaległości w ZUS wykluczają ulgę?
Nie. Zaległości w opłacaniu składek same w sobie nie pozbawiają prawa do wakacji składkowych. ZUS wskazuje, że stan rozliczeń płatnika nie wpływa na możliwość skorzystania z ulgi.
Jak złożyć wniosek RWS krok po kroku?
Zaloguj się do eZUS: zus.pl/ezus/logowanie. Wybierz dostępną dla siebie metodę logowania, np. Profil Zaufany, bankowość elektroniczną lub e-dowód.
Przejdź do zakładki „Ogólne”, a następnie z bocznego menu wybierz „Kreatory wniosku”, następnie „Kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc – RWS (wakacje składkowe)”.
Wybierz cel złożenia dokumentu:
„Wniosek”: jeśli składasz wniosek po raz pierwszy;
„Uzupełnienie/korekta wniosku”: jeśli chcesz poprawić lub uzupełnić wniosek;
„Wycofanie wniosku”: jeśli chcesz go wycofać.
Korekta i wycofanie są możliwe tylko do czasu rozstrzygnięcia wniosku. Po przyznaniu ulgi, odmowie albo pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nie można już go wycofać.
Sprawdź dane płatnika pobrane do formularza. W razie potrzeby uzupełnij dane kontaktowe. Podanie numeru telefonu jest dobrowolne, ale może ułatwić kontakt z ZUS.
Sprawdź miesiąc zwolnienia. System automatycznie ustala go jako miesiąc złożenia wniosku plus jeden. Tego okresu nie można zmienić: wniosek złożony w listopadzie dotyczy grudnia, a złożony w grudniu dotyczy stycznia następnego roku.
Wypełnij wymagane oświadczenia i informacje. Przygotuj dane o pomocy de minimis otrzymanej w ciągu ostatnich trzech lat oraz informacje o działalności, w tym wersję i kod PKD. Kod PKD znajdziesz we wpisie swojej firmy w CEIDG. W formularzu trzeba też podać m.in. wielkość przedsiębiorstwa oraz w niektórych przypadkach informacje o przedsiębiorstwach powiązanych.
Historię udzielonej pomocy możesz pomocniczo sprawdzić w SUDOP, publicznym systemie UOKiK zawierającym dane o pomocy publicznej i pomocy de minimis. Jeśli we wniosku wybierzesz oświadczenie, podaj łączną wartość otrzymanej pomocy de minimis w euro. Możesz też załączyć do wniosku zaświadczenia od instytucji, które udzieliły pomocy. Wydruk z SUDOP nie zastępuje takiego zaświadczenia i dołączenie go zamiast zaświadczeń może spowodować wezwanie do uzupełnienia wniosku i wydłużyć jego rozpatrywanie.
Podpisz wniosek jedną z metod dostępnych w eZUS: profilem PUE, Profilem Zaufanym ePUAP, podpisem osobistym z e-dowodu albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Wyślij wniosek i zachowaj urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP). Sprawdzaj korespondencję na koncie płatnika w eZUS. Powiadomienie o nowej wiadomości może przyjść także e-mailem lub SMS-em, jeśli masz podane dane kontaktowe.
Pełną instrukcję ZUS do wypełnienia RWS znajdziesz tutaj
Wakacje składkowe a inne ulgi ZUS
Ulga na start
W czasie ulgi na start przedsiębiorca nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności. Nie ma więc własnych składek społecznych, z których mógłby w tym samym miesiącu uzyskać zwolnienie w ramach wakacji składkowych.
Preferencyjny ZUS
Korzystanie z preferencyjnych składek nie wyklucza wakacji składkowych. ZUS rozlicza zwolnienie według podstawy właściwej dla tej ulgi; stosuje w tym celu kod wakacyjny 05 74.
Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus można łączyć z wakacjami składkowymi. ZUS przewidział dla korzystających z tej ulgi kod wakacyjny 05 94.
Od 2026 r. zmienił się sposób liczenia okresu Małego ZUS Plus: przedsiębiorca, który spełnia pozostałe warunki, może korzystać z ulgi przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. ZUS wskazuje, że od stycznia 2026 r. nowy limit 36 miesięcy przysługuje także osobom, które korzystały z Małego ZUS Plus przed 2026 r. To odrębna zmiana, która nie wpływa na prawo do wakacji składkowych.
Co zrobić po złożeniu wniosku?
Sprawdzaj wiadomości na koncie płatnika w eZUS. Jeśli ZUS przyzna zwolnienie w całości, poinformuje o tym na koncie. Jeśli przyzna je tylko częściowo albo odmówi, wyda decyzję. Od decyzji można odwołać się za pośrednictwem ZUS do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w ciągu miesiąca od dnia jej doręczenia.
Samo przyznanie ulgi nie zwalnia z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych. Za miesiąc objęty wakacjami trzeba prawidłowo wykazać składki finansowane przez budżet, składkę zdrowotną oraz składki za zatrudnione osoby. Jeśli ZUS odmówi ulgi, składki należy opłacić w zwykłym terminie, także wtedy, gdy przedsiębiorca składa odwołanie.
Skutek podatkowy
Składki finansowane z budżetu państwa nie są wydatkiem poniesionym przez przedsiębiorcę, więc nie zalicza się ich do kosztów ani nie odlicza od dochodu lub przychodu. Ich wartość jest zwolniona z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 160 ustawy o PIT. W praktyce oznacza to, że korzyść z wakacji składkowych to niższy wydatek na ZUS, ale nie dodatkowe odliczenie podatkowe.
Podsumowanie
Wakacje składkowe pozwalają raz w roku uzyskać zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych za jeden miesiąc. Nie obejmują składki zdrowotnej ani składek za zatrudnione osoby. Wniosek RWS trzeba złożyć w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc, a przed jego wysłaniem warto sprawdzić limit ubezpieczonych, przychody za 2024 i 2025 r., warunek dotyczący byłego pracodawcy oraz dostępny limit pomocy de minimis.
Preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus można łączyć z wakacjami składkowymi. Po uzyskaniu ulgi nadal trzeba rozliczyć miesiąc w ZUS i opłacić należności, których zwolnienie nie obejmuje.
